Ön dişler arasındaki boşluğu kapatmanın birden fazla yolu vardır. Aralığın nedenine göre hangi yöntemin uygun olduğunu açıklıyoruz.
Ön dişler arasındaki aralık, tıp dilinde diastema olarak adlandırılır ve kapatılmasının birden fazla yolu vardır. Aralık darsa ve dişlerin konumu uygunsa kompozitle şekillendirme tek seansta çözüm olabilir. Aralık genişse, dişlerin kendisi eğik duruyorsa ya da tüm diş yayında boşluklar varsa dişleri hareket ettirerek kapatmak daha doğru sonucu verir. Yöntemi belirleyen şey aralığın genişliği değil, nedenidir.
Bu yüzden önce boşluğun neden oluştuğunu anlamak gerekir; aynı görünümün altında farklı sebepler olabilir ve yanlış yöntem seçildiğinde sonuç orantısız görünen dişler olur.
Aralık neden oluşur?
- Diş boyutları ile çene kemiği boyutu arasındaki uyumsuzluk: dişler çeneye göre küçük kalır
- Üst dudak ile diş eti arasındaki bağ dokusunun dişlerin arasına doğru uzanması
- Yan kesici dişlerin normalden küçük olması ya da hiç gelişmemiş olması
- Diş kaybı sonrası komşu dişlerin boşluğa doğru kayması
- Diş eti hastalığına bağlı olarak dişlerin zamanla yer değiştirmesi
- Uzun süreli dil itme alışkanlığı
- Çocukluk döneminde parmak emme gibi alışkanlıkların bıraktığı etki
Kompozit ile kapatma
Kompozit bonding yönteminde hekim, dişin kenarlarına diş renginde rezin ekleyerek aralığı kapatır. Genellikle tek seansta biter, çoğu vakada diş dokusundan aşındırma yapılmaz ve sonuç aynı gün görülür. Dar ve orta genişlikteki aralıklarda tercih edilir.
Sınırı şudur: aralık çok genişse iki dişi de büyütmek gerekir ve dişler orantısız görünmeye başlar. Ayrıca kompozit zamanla renk alabildiği için belirli aralıklarla cilalanması gerekir.
Seramik kaplama ile kapatma
Aralıkla birlikte dişlerin formu, boyu veya rengi de değişecekse ince seramik tabakalar tercih edilebilir. Lamina kaplama ile hem boşluk kapatılır hem de gülüş çizgisi yeniden kurgulanır. Bu yaklaşım birden fazla dişin birlikte ele alındığı planlarda daha öngörülebilir sonuç verir ve genellikle gülüş tasarımı kapsamında değerlendirilir. Kalıcı bir uygulamadır, bu yüzden karar öncesinde prova aşaması önemlidir.
Seramik tercih edilirken dikkat edilmesi gereken nokta, boşluğun iki komşu diş arasında dengeli biçimde paylaştırılmasıdır. Aralık tek bir dişe eklenerek kapatılırsa simetri bozulur ve göz bu farkı hemen okur. Bu yüzden planlama tek dişe değil, ön bölgedeki dişlerin birbirine oranına bakılarak yapılır.
Dişleri hareket ettirerek kapatma
Aralık dişlerin konumundan kaynaklanıyorsa, en korunaklı yol dişleri yerinde hareket ettirmektir; bu yöntemde diş dokusuna hiçbir şey eklenmez veya çıkarılmaz. Ortodontik tedavi tüm diş yayını düzenleyebilir. Uygun vakalarda şeffaf plak tedavisi görünürlüğü daha az bir alternatif sunar. Süre diğer yöntemlerden uzundur, ancak sonuç dişin kendi dokusuyla elde edilir.
Bu yöntemin bir avantajı daha vardır: aralık kapatılırken dişlerin kapanış ilişkisi de düzenlenir. Sadece boşluğu kapatan yüzeysel çözümlerde kapanış olduğu gibi kalır, oysa aralığın nedeni kapanışla ilgiliyse sorun zamanla tekrar eder. Dişler hareket ettirildiğinde hem görünüm hem işlev birlikte ele alınmış olur.
Dudak bağı ve diğer özel durumlar
Üst dudakla diş eti arasındaki bağ dokusunun iki ön diş arasına doğru uzandığı durumlarda, dişler yaklaştırılsa bile bu doku aralığın yeniden açılmasına zemin hazırlayabilir. Böyle vakalarda değerlendirme yalnızca dişleri değil, çevredeki yumuşak dokuyu da kapsar ve gerekiyorsa bu doku ayrıca ele alınır. Yan kesici dişlerin normalden küçük kaldığı durumlarda ise plan farklıdır: burada amaç boşluğu kapatmak değil, küçük kalan dişin oranını düzeltmektir; aksi hâlde ön dişler geniş, yanlar dar görünür.
Diş kaybı sonrası oluşan boşluklarda ise yaklaşım büsbütün değişir. Burada komşu dişlerin boşluğa doğru eğilmesi söz konusudur ve önce eksik dişin nasıl tamamlanacağı planlanır. Estetik düzeltme bu planın ardından gelir.
Kapattıktan sonra tekrar açılır mı?
Bu, aralığın nedenine bağlıdır. Dişler hareket ettirilerek kapatıldıysa, pekiştirme aşamasına uyulmadığında dişler eski konumlarına dönme eğilimi gösterir; bu yüzden tedavi sonrası kullanılan pekiştirme apareyleri tedavinin ayrılmaz parçasıdır. Diş eti hastalığına bağlı yer değişiminde ise altta yatan sorun kontrol altına alınmazsa boşluk yeniden oluşabilir; bu nedenle diş eti tedavisi planın parçası olur.
Hangi yöntem sizin için uygun?
Karar için ağız içi muayene, fotoğraf ve gerekli görüntülemeler yapılır; aralığın genişliği, dişlerin eksen konumu, diş eti seviyesi, kapanış ilişkisi ve bağ dokusunun durumu değerlendirilir. Bazı vakalarda yöntemler birleştirilir: önce dişler hizalanır, kalan minik boşluk kompozitle tamamlanır. Bu kombinasyon hem doku korunmasını hem de estetik uyumu sağlar.
Ön dişlerinizdeki aralık için hangi yolun uygun olduğunu öğrenmek isterseniz Antalya Muratpaşa'daki kliniğimize başvurabilirsiniz; 7 gün 24 saat açığız.
