Protez Kullananlarda Ağız İçi Mantar Enfeksiyonu
Sorun mantarın varlığı değil, ona uygun bir ortamın oluşmasıdır.
Protez altı neden elverişli bir ortam yaratır?
Candida türü mayalar sağlıklı ağız florasının olağan üyeleridir; çoğu kişide hastalık yapmadan bulunurlar. Sorun, çoğalmalarını sınırlayan doğal mekanizmalar devre dışı kaldığında başlar. Tükürük hem mekanik olarak yıkar hem de antimikrobiyal içerik taşır; dil ve yanak hareketleri yüzeyleri sürekli temizler.
Protezin oturduğu alanda bunların hiçbiri işlemez. Yüzey tükürükle yıkanmaz, hareketle temizlenmez ve oksijenle teması azalır. Akrilik malzemenin mikroskobik gözenekleri ise tutunmak için ideal bir yüzey sunar; zamanla burada dirençli bir biyofilm oluşur. Protez gece de ağızda kalırsa bu ortam yirmi dört saat kesintisiz sürer — protez stomatitinin en güçlü risk faktörünün gece protezle uyumak olması bu yüzdendir.
Günlük protez bakımının doğruları
- Protezi gece çıkarın; mukozanın toparlanması için bu şarttır
- Her öğünden sonra çıkarıp durulayın, gıda artığını biriktirmeyin
- Günde en az bir kez protez fırçasıyla her yüzeyini fırçalayın
- Diş macunu kullanmayın; aşındırıcıdır ve yüzeyi çizerek tutunmayı kolaylaştırır
- Protezi kaynar suya sokmayın; şekli bozulur ve uyumu kaybolur
- Damağı, dili ve varsa kalan dişleri yumuşak fırçayla temizleyin
- Saklama kabındaki suyu her gün değiştirin, kabı da yıkayın
Belirtiler ve ne zaman değerlendirilmeli?
En tipik bulgu, protezin oturduğu alanla sınırları tam örtüşen düz ya da noktalı bir kızarıklıktır; sınırın bu kadar keskin olması tanıyı kolaylaştırır. Yanma hissi, ağızda metalik ya da tuhaf bir tat ve baharatlı gıdaya artan duyarlılık eşlik edebilir. Dudak kenarlarında oluşan çatlak ve kızarıklık da aynı tablonun parçası olabilir; bu bölge, dikey boyutu düşen eski protezlerde tükürüğün biriktiği bir kıvrım hâline gelir.
Değerlendirmede yalnızca ilaç yeterli değildir; ortamın da düzeltilmesi gerekir. Protezin uyumu kontrol edilir, gerekiyorsa besleme yapılır ya da yenilenir; protez yüzeyi uygun yöntemle dekontamine edilir. Ağız kuruluğu, sigara, kontrolsüz diyabet ve inhaler kortikosteroid kullanımı gibi katkıda bulunan etkenler gözden geçirilir. İyileşmeyen, kalınlaşan ya da tek taraflı seyreden lezyonlar ise ayrıca değerlendirilmelidir.
Yeni Emek'dan Kliniğe Ulaşım, Randevu ve Acil Başvuru
Yeni Emek bölgesinden gelen hastalar için yol, randevu ve acil başvuru düzeni.
Yeni Emek'dan kliniğe geliş
Yeni Emek, Antalya'nın Kepez ilçesine bağlıdır; Kepez merkez ilçelerden biri ve kliniğe yaklaşık 6 kilometre uzaklıkta. Yeni Emek ile aynı güzergâhı kullanan Duraliler, Fevzi Çakmak, Güneş, Kızıllı gibi çevre mahallelerden gelen hastalarımız da bulunuyor. Kliniğe Yeni Emek yönünden gelirken konumu WhatsApp hattımızdan isteyebilirsiniz.
Yeni Emek için randevu düzeni
Bu mesafede Yeni Emek'dan gelen hastalarda tedaviyi seanslara bölmek sorun yaratmaz; kontrol randevularına gelmek de kolaydır. Kepez genelinden gelen hastalarda olduğu gibi Yeni Emek'dan gelen aileler için de randevular arka arkaya planlanabilir.
Yeni Emek'dan acil başvuru
Yeni Emek'dan gece yola çıkmak kısa sürer; acil bir tabloda beklemeden gelin, yola çıkarken aramanız hazırlığın önceden yapılmasını sağlar. Yeni Emek'dan acil gelen hastada da sıra, geliş saatine göre değil şikâyetin ciddiyetine göre belirlenir; klinik 7 gün 24 saat açıktır. Yüze yayılan şişlik, yutkunma veya nefes almada zorluk ve ateşle seyreden diş ağrısında en yakın acil sağlık kuruluşuna başvurun.
Kökü Tamamlanmamış Dişte Kanal Tedavisi
Çocuklarda daimî diş sürdükten sonra kökün olgunlaşması iki-üç yıl daha sürer. Bu dönemde travma ya da derin çürükle pulpa etkilenirse, tedavi erişkindekinden tamamen farklı bir yol izler.
Sorun nerede?
Olgunlaşmamış kökün ucu huni gibi açıktır ve duvarları incedir. Klasik kanal tedavisi burada uygulanamaz: dolgu maddesi tutunacak bir uç bulamaz ve kök ucundan taşar. Ayrıca ince duvarlı kök kırılmaya çok yatkındır; kanal içi genişletildiğinde diş daha da zayıflar. Bu yüzden öncelik, kökün gelişimini sürdürmesini sağlamaktır.
İki yaklaşım
Pulpanın canlılığına göre seçilir:
- Pulpa kısmen canlıysa: canlı doku korunur, kök gelişimi sürer
- Pulpa ölmüşse: kök ucunda bariyer oluşturulur ya da rejeneratif yöntem denenir
- Her iki yolda da amaç dişi kaybetmemek ve duvarları kalınlaştırmaktır
- Süreç aylarca sürer ve düzenli kontrol gerektirir
Neden bu kadar önemli?
Bir çocukta kaybedilen daimî ön diş, ömür boyu sürecek bir sorun açar: implant için çene gelişimi tamamlanmalıdır, yani 18 yaşına kadar geçici çözümlerle idare edilir ve bu süreçte kemik erir. Bu yüzden kökü tamamlanmamış dişte tedavi hedefi, dişi birkaç yıl değil, onlarca yıl ayakta tutmaktır. Erken ve doğru müdahale bunu mümkün kılar.
