Diş Eti Kanamasının Sebepleri
Kanamanın karakteri — ne zaman, nasıl ve nereden geldiği — sebebi büyük ölçüde ortaya koyar.
Gingivitis: plağa bağlı diş eti iltihabı
En yaygın sebeptir. Diş yüzeyinde biriken plak ve zamanla sertleşerek oluşan diş taşı, diş etinde iltihabi bir tepkiye yol açar. İltihaplı doku damarlanır ve en küçük temasta kanar.
Bu aşamada kemik kaybı henüz yoktur ve tablo tamamen geri döndürülebilir. Profesyonel diş taşı temizliği ve düzenli ağız bakımıyla kanama birkaç gün içinde geriler.
Periodontitis: ilerlemiş diş eti hastalığı
Gingivitis tedavi edilmezse iltihap derinleşir ve dişi çevreleyen kemiği etkiler. Bu aşamada kemik kaybı başlar ve geri döndürülemez.
Belirtiler: diş etinde çekilme, dişlerin uzun görünmesi, dişler arasında boşluk oluşması, ağız kokusu, dişlerde sallanma ve kanama. Bu tablo diş kaybının en sık sebeplerindendir ve tedavisi çok daha kapsamlıdır.
İlaçlar ve sistemik hastalıklar
Kan sulandırıcılar, bazı kalp ilaçları, epilepsi ilaçları ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kanama eğilimini artırır veya diş eti büyümesine yol açar.
Diyabet, karaciğer hastalıkları, pıhtılaşma bozuklukları ve bazı kan hastalıkları da tabloya katkıda bulunur. Hamilelikte hormonal değişime bağlı diş eti iltihabı sıktır ve kanamayla kendini gösterir; bu genellikle doğumdan sonra geriler.
Yerel sebepler
Tek bir bölgeden gelen ısrarlı kanama, yaygın diş eti hastalığından farklıdır ve o bölgeye özel bir sebep düşündürür.
Diş eti altına kaçmış yemek artığı veya yabancı cisim, kenarı taşmış ya da uyumsuz bir dolgu, kırık diş kenarı, uyumsuz protez ve yanlış diş ipi tekniği bu gruba girer. Ayrıca çok sert fırça ve aşırı kuvvetle fırçalamak da mekanik travma yapar.
Durmayan Kanama Nasıl Kontrol Edilir?
Doğru baskı tekniği, çoğu kanamayı klinik dışında durdurur. Yanlış uygulanan baskı ise kanamayı uzatır.
Doğru baskı tekniği
Temiz, katlanmış steril gazlı bezi kanayan bölgenin tam üzerine yerleştirin ve 15-20 dakika boyunca kesintisiz ısırın veya parmakla bastırın.
Bu sürede açıp kontrol etmeyin. Bu, en sık yapılan hatadır: yeni oluşmakta olan pıhtı her açışta bozulur ve süreç baştan başlar. Kanama devam ediyorsa yeni bir gazlı bezle bir kez daha tekrarlayın.
Baskı sırasında dikkat edilecekler
- Oturun, uzanmayın — baş kalp seviyesinin üstünde olmalı
- Konuşmayı azaltın; çene hareketi pıhtıyı bozar
- Sıcak içecek almayın, ağzınızı çalkalamayın, tükürmeyin
- Sigara içmeyin — hem emme hareketi hem içeriği pıhtıya zarar verir
- Gazlı bez yoksa ıslatılmış temiz bir çay poşeti kullanılabilir; içindeki tanen pıhtılaşmaya yardımcı olur
Ne zaman kliniğe gelmelisiniz?
İki kez doğru uygulanan baskıya rağmen kanama sürüyorsa, ağzınız sürekli kanla doluyorsa, baş dönmesi ve halsizlik başladıysa ya da kanama bir travma sonrası ortaya çıktıysa gelin.
Kan sulandırıcı kullanıyorsanız eşik daha düşüktür; beklemeden arayın. İlacınızı kendi kararınızla kesmeyin — bu, tromboz gibi çok daha ciddi riskler doğurabilir.
Klinikte Tedavi ve Sonrasında Korunma
Acil müdahale kanamayı durdurur; kalıcı çözüm ise sebebin ortadan kaldırılmasıyla sağlanır.
Acil seansta yapılanlar
Kanamanın kaynağı belirlenir. Yerel bir sebep varsa — sıkışmış yabancı cisim, taşkın dolgu kenarı, keskin diş kenarı — giderilir. Gerekiyorsa bölgeye hemostatik malzeme uygulanır veya dikiş atılır.
Yaygın diş eti iltihabında ilk aşamada bölgesel temizlik yapılır; kapsamlı diş taşı temizliği ve derin cep tedavisi planlı randevuda tamamlanır.
Kanamayı önlemek için doğru bakım
Kanıyor diye fırçalamayı bırakmak, hastaların en sık yaptığı hatadır. Fırçalamayı bırakmak plak birikimini artırır, iltihabı ağırlaştırır ve kanamayı çoğaltır.
Doğru yaklaşım, yumuşak fırçayla nazikçe ve düzenli fırçalamaya devam etmektir. İlk birkaç gün kanama artabilir; ardından belirgin şekilde azalır. Diş ipi veya arayüz fırçası kullanımı da şarttır, çünkü fırça dişler arasına ulaşamaz.
Düzenli kontrolün rolü
Diş taşı, evde fırçayla temizlenemez; yalnızca profesyonel olarak uzaklaştırılır. Bu yüzden altı ayda bir yapılan kontrol ve temizlik, diş eti hastalığının en etkili önlemidir.
Erken dönemde müdahale edilen gingivitis tamamen geri döner. Periodontitise ilerlediğinde ise kemik kaybı kalıcıdır ve tedavi yalnızca ilerlemeyi durdurabilir.
