Yaşlı Hastada Protez Uyumu ve Beslenme İlişkisi
Protezin uyumu yalnızca bir konfor meselesi değil, doğrudan bir beslenme meselesidir.
Protez neden zamanla gevşer?
Diş, çiğneme kuvvetini çene kemiğine iletir ve kemik bu uyarıyla varlığını korur. Diş çekildiğinde bu uyarı ortadan kalkar ve alveol kemiği yeniden şekillenmeye başlar. Erime ilk yıllarda daha belirgindir, sonra yavaşlar ama tümüyle durmaz.
Protez ise akrilik bir yapıdır ve yapıldığı gündeki biçimini korur. Protez sabit kalırken üzerine oturduğu kret küçülür; uyum bozulur ve hareket başlar. Bu, protezin kalitesiyle ilgili değil biyolojik bir süreçtir. Bu yüzden protez kullananların da düzenli kontrole gelmesi gerekir.
Beslenmede daralmanın işaretleri
- Eti kıyma ya da yumuşak hâlde tercih etmeye başlamak
- Elmayı, havucu ısırmaktan tümüyle vazgeçmek
- Sert kabuklu ekmek yerine yalnızca içini yemek
- Salata ve çiğ sebzeyi öğünlerden çıkarmak
- Öğünlerin çorba ve makarna ağırlığına kayması
- Kalabalıkta yemek yemekten kaçınmak
- Kilo kaybı ya da açıklanamayan halsizlik
Döngü nasıl kırılır?
İlk adım protezin ağızdaki oturumunun değerlendirilmesidir. Kret erimesi sınırlıysa mevcut protezin iç yüzeyi yeni zemine göre yenilenir; buna astarlama denir ve çoğu zaman protezi değiştirmeden uyumu belirgin biçimde geri kazandırır. Erime ileriyse ya da protez yıpranmışsa yeni bir protez planlanır.
Özellikle alt tam protezlerde tutuculuk anatomik olarak daha zordur; birkaç implant üzerine oturan protez seçeneği çiğneme verimini belirgin biçimde artırır. Yapıştırıcılar ise geçici bir destektir; uyumsuz protez altında sürdürülürse yaralanma ve kemik erimesi hızlanabilir. Protez altındaki mukoza da düzenli muayene edilmelidir.
Odabaşı'dan Kliniğe Ulaşım, Randevu ve Acil Başvuru
Odabaşı bölgesinden gelen hastalar için yol, randevu ve acil başvuru düzeni.
Odabaşı'dan kliniğe geliş
Odabaşı, Antalya'nın Kepez ilçesine bağlıdır; Kepez merkez ilçelerden biri ve kliniğe yaklaşık 6 kilometre uzaklıkta. Odabaşı ile aynı güzergâhı kullanan Varsak Esentepe, Yeşiltepe, Altıayak, Aydoğmuş gibi çevre mahallelerden gelen hastalarımız da bulunuyor. Kliniğe Odabaşı yönünden gelirken konumu WhatsApp hattımızdan isteyebilirsiniz.
Odabaşı için randevu düzeni
Bu mesafede Odabaşı'dan gelen hastalarda tedaviyi seanslara bölmek sorun yaratmaz; kontrol randevularına gelmek de kolaydır. Kepez genelinden gelen hastalarda olduğu gibi Odabaşı'dan gelen aileler için de randevular arka arkaya planlanabilir.
Odabaşı'dan acil başvuru
Odabaşı'dan gece yola çıkmak kısa sürer; acil bir tabloda beklemeden gelin, yola çıkarken aramanız hazırlığın önceden yapılmasını sağlar. Odabaşı'dan acil gelen hastada da sıra, geliş saatine göre değil şikâyetin ciddiyetine göre belirlenir; klinik 7 gün 24 saat açıktır. Yüze yayılan şişlik, yutkunma veya nefes almada zorluk ve ateşle seyreden diş ağrısında en yakın acil sağlık kuruluşuna başvurun.
Oruçluyken Diş Tedavisi ve Ağız Bakımı
Ramazan ayında diş tedavisinin ertelenmesi yaygın bir davranıştır; oysa çoğu işlem orucu bozmadan yapılabilir. Ertelenen ağrı ise çoğu zaman daha büyük bir işlemle geri döner.
Hangi işlemler yapılabilir?
Belirleyici olan, ağza giren sıvının yutulup yutulmadığıdır. Muayene, röntgen, dolgu, diş taşı temizliği ve kanal tedavisi oruçluyken yapılabilir; aspiratör suyu ve tükürüğü çeker, hasta tükürerek boşaltır. Lokal anestezi de orucu bozmaz — enjeksiyon sindirim yoluyla alınan bir gıda değildir. Yine de dinî hükümde tereddüt varsa kişinin kendi danışacağı mercii vardır; diş hekimliği açısından engel yoktur.
Zamanlama önerisi
Uygulamada işleri kolaylaştıran düzen:
- Sabah saatleri: ağız daha nemli, hasta daha dinç
- Cerrahi işlemler iftar sonrasına planlanabilir
- Ağrı kesici gerektiren işlemler iftara yakın saatlere alınır
- Uzun süren işlemler ay sonrasına ertelenebilir — acil değilse
- Acil durumlar hiçbir koşulda ertelenmez
Oruçta ağız kuruluğu ve koku
Gün boyu su içilmemesi tükürük akışını düşürür; ağız kurur ve koku artar. Bu, hijyen eksikliğinden değil tükürük azlığındandır. Sahurda bol su içmek, iftar ile sahur arasında sıvı alımını sürdürmek ve sahurdan sonra dişleri fırçalamak belirgin fark yaratır. Gün içinde dili nazikçe temizlemek de kokuyu azaltır.
