Diş Eksikliğinin Konuşma ve Çiğnemeye Etkisi
Görünmeyen bir dişin kaybı da işlevsel bir kayıptır.
Konuşma: hangi sesler hangi dişlere bağlı
Konuşma sesleri, hava akımının ağız içindeki yapılar arasında biçimlendirilmesiyle oluşur ve dişler bu yapıların bir parçasıdır. F ve V sesleri, üst kesici dişlerin alt dudağa hafifçe temas etmesiyle üretilir; üst ön diş eksikliğinde bu temas kurulamaz ve sesler bulanıklaşır.
S, Z ve Ş sesleri ise daha hassastır: dilin ucu ile ön dişler arasında dar ve düzenli bir aralık gerektirirler. Bir ön diş eksikse ya da protez bu bölgeyi olması gerekenden farklı biçimlendiriyorsa hava akımı dağılır ve ıslıklı bir ton ortaya çıkar. Bu yüzden ön bölgeyi ilgilendiren protezlerde deneme aşamasında yalnızca görünüme değil, konuşmaya da bakılır. Bunun için hastadan yüksek sesle saymak, belirli sesleri içeren cümleler okumak ve serbestçe konuşmak istenir; ortaya çıkan bozulma, protezin ön bölgedeki kalınlığı ya da diş konumu düzeltilerek giderilir. Alışma döneminde birkaç gün süren hafif bir farklılık ise beklenen bir durumdur, çünkü dil yeni yüzeye uyum sağlayana kadar zamana ihtiyaç duyar.
Çiğneme: tek taraflı çiğnemenin zinciri
Bir arka diş kaybedildiğinde kişi genellikle farkında olmadan çiğnemeyi diğer tarafa kaydırır. Bu, kısa vadede rahat bir çözüm gibi görünür ancak bir zincir başlatır. Kullanılmayan tarafta doğal temizlenme azalır ve diş taşı birikimi artar; kullanılan tarafta ise yük yoğunlaşır.
Aşırı yüklenen tarafta dişlerde aşınma, dolgu ve kron kırıkları ve zamanla çene ekleminde zorlanma görülebilir. Buna eksik dişin karşısındaki dişin boşluğa doğru uzaması ve komşu dişlerin boşluğa eğilmesi eklenir. Sonuçta yalnızca bir diş eksik olmasına rağmen kapanışın bütünü değişir ve ileride yapılacak protetik tedavi daha karmaşık hâle gelir. Çiğnemenin azalması beslenmeyi de etkiler: sert ve lifli gıdalar yerine yumuşak, kolay çiğnenen seçeneklere kayılır. Bu değişim çoğunlukla fark edilmeden olur ve uzun vadede beslenme çeşitliliğini daraltır. Eksikliğin ne zaman tamamlanacağı sorusunun cevabı bu yüzden ertelemeye değil, erken bir değerlendirmeye bağlıdır.
Eksiklik uzadıkça ortaya çıkanlar
- Karşıt çenedeki dişin boşluğa doğru uzaması
- Komşu dişlerin boşluğa doğru eğilmesi
- Eğilen dişlerin ara yüzlerinde temizlenemeyen alanlar
- Çiğneme yükünün az sayıda dişte yoğunlaşması
- Yumuşak ve az çiğnenen gıdalara kayan beslenme
- Boşluk bölgesinde çene kemiğinin zamanla erimesi
- İleride yapılacak protetik tedavinin karmaşıklaşması
Kışla'dan Kliniğe Ulaşım, Randevu ve Acil Başvuru
Kışla bölgesinden gelen hastalar için yol, randevu ve acil başvuru düzeni.
Kışla'dan kliniğe geliş
Kışla, Antalya'nın Muratpaşa ilçesine bağlıdır; Muratpaşa merkez ilçelerden biri ve kliniğe yaklaşık 2 kilometre uzaklıkta. Kışla ile aynı güzergâhı kullanan Güvenlik, Kızılarık, Meydankavağı, Tahılpazarı gibi çevre mahallelerden gelen hastalarımız da bulunuyor. Kliniğe Kışla yönünden gelirken konumu WhatsApp hattımızdan isteyebilirsiniz.
Kışla için randevu düzeni
Bu mesafede Kışla'dan gelen hastalarda tedaviyi seanslara bölmek sorun yaratmaz; kontrol randevularına gelmek de kolaydır. Muratpaşa genelinden gelen hastalarda olduğu gibi Kışla'dan gelen aileler için de randevular arka arkaya planlanabilir.
Kışla'dan acil başvuru
Kışla'dan gece yola çıkmak kısa sürer; acil bir tabloda beklemeden gelin, yola çıkarken aramanız hazırlığın önceden yapılmasını sağlar. Kışla'dan acil gelen hastada da sıra, geliş saatine göre değil şikâyetin ciddiyetine göre belirlenir; klinik 7 gün 24 saat açıktır. Yüze yayılan şişlik, yutkunma veya nefes almada zorluk ve ateşle seyreden diş ağrısında en yakın acil sağlık kuruluşuna başvurun.
Diş Eti Grefti: Açığa Çıkan Kökü Örtmek
Çekilmiş diş eti kendiliğinden geri gelmez. Uygun vakalarda greft ile kök yüzeyi örtülebilir ve hem hassasiyet hem görünüm düzeltilir.
İki temel yöntem
Seçim, dokunun kalınlığına ve beklentiye göre yapılır:
- Bağ dokusu grefti: damaktan alınan doku, kök örtmede en öngörülebilir
- Serbest diş eti grefti: doku kalınlığını artırır, renk uyumu daha zayıf
- Kaydırma flepleri: komşu dokunun yer değiştirmesi, ek alan gerekmez
- Hazır doku matriksleri: damaktan alım gerekmez, konfor yüksektir
Başarıyı ne belirler?
En belirleyici etken, komşu dişler arasındaki papilin ve altındaki kemiğin durumudur. Papil korunmuşsa kökün tamamen örtülme şansı yüksektir. Dişler arasında kemik kaybedilmişse tam örtme mümkün olmayabilir ve hedef, dokuyu kalınlaştırıp ilerlemeyi durdurmaya kayar. Bu beklenti işlemden önce net biçimde konuşulmalıdır.
Sebep giderilmeden yapılmaz
Greftten önce çekilmenin sebebi ele alınmalıdır: sert fırçalama tekniği düzeltilmeli, diş eti hastalığı tedavi edilmeli, varsa diş sıkma için plak yapılmalıdır. Sebep devam ederken yapılan greft aynı yolla kaybedilir. Bu yüzden hazırlık aşaması, cerrahi kadar belirleyicidir.
