Tel Batması: Acil Rahatlama ve Kalıcı Çözüm
Telin batması genellikle iki sebepten olur: dişler hizalandıkça telin arka ucu uzar, ya da tel bir darbeyle veya sert gıdayla yerinden oynar.
Evde uygulanabilecek geçici çözüm
Batan bölgeye ortodontik mum uygulayın. Mumu parmaklarınız arasında yumuşatın, küçük bir top hâline getirin ve telin ucunu tamamen örtecek şekilde bastırın.
Mum yoksa küçük bir parça temiz pamuk veya şekersiz sakız geçici olarak iş görür. Telin ucunu temiz bir kalemin arka ucuyla nazikçe dişe doğru yönlendirmeyi de deneyebilirsiniz; ancak zorlamayın.
Kesinlikle yapılmaması gerekenler
Teli makas, tırnak makası veya pense ile kesmeye çalışmayın. Kesilen küçük metal parça yutulabilir veya daha tehlikelisi solunum yoluna kaçabilir.
Ayrıca yanlış kesilen bir tel, tedavi mekaniğini bozar ve dişlerin hareketini durdurur veya yanlış yöne yönlendirir. Braketleri de kendiniz sökmeye çalışmayın.
Yanak içi yaralar
Batan telin açtığı yaralar rahatsız edicidir ama genellikle basit önlemlerle iyileşir. Ilık tuzlu suyla günde birkaç kez gargara yapın; bu hem temizler hem iyileşmeyi hızlandırır.
Yara üzerine uygulanabilecek koruyucu jeller de vardır. Yara büyüyor, beyazlaşıyor, ateşle birlikte gidiyorsa ya da bir haftadan uzun sürüyorsa değerlendirilmelidir.
Braket ve Band Sorunları
Braketin yerinden çıkması, ortodontik tedavinin en sık aksamasıdır ve tedavi süresini doğrudan etkiler.
Braket düştüğünde ne yapmalı?
Braket tele takılı kalmışsa yerinde bırakın; oynatmaya veya çıkarmaya çalışmayın. Rahatsız ediyorsa üzerine ortodontik mum uygulayın.
Tamamen çıktıysa saklayın ve getirin. Braketler dişe özel konumlandırılır; hangisinin nereye ait olduğu tedavi için önemlidir.
Neden hızlı yapıştırılmalı?
Braketin düşmesi, o dişteki hareketi tamamen durdurur. Kısa süreli bir gecikme sorun yaratmaz, ancak birkaç hafta beklenirse diş eski konumuna doğru geri kaymaya başlar.
Bu, kazanılmış hareketin kaybedilmesi ve toplam tedavi süresinin uzaması demektir. Bu yüzden braket birkaç gün içinde yeniden yapıştırılmalıdır.
Aynı braket sürekli düşüyorsa
Tekrarlayan braket düşmesi çoğu zaman kapanış kaynaklıdır: karşıt diş, o brakete ısırma sırasında doğrudan temas ediyor olabilir.
Bu durumda tedavi planının gözden geçirilmesi, geçici yükseltme uygulanması veya farklı bir braket tipi kullanılması gerekebilir. Ayrıca sert ve yapışkan gıdalar da sık düşmenin sebebi olabilir.
Şeffaf plak kullananlarda acil durumlar
Şeffaf plak tedavisinde sorunlar farklıdır: plağın kırılması, kaybolması veya attachment adı verilen küçük kompozit bağlantıların düşmesi.
Plak kırıldıysa kullanmayı bırakın ve bir önceki plağa dönün; asla kırık plak takmayın. Plak kaybolduysa bir önceki plağı takarak bekleyin. Attachment düştüyse kısa sürede yeniden yapıştırılmalıdır, çünkü plağın dişi hareket ettirme mekanizması buna bağlıdır.
Ortodontik Tedavide Acil Durumları Önlemek
Bu sorunların çoğu önlenebilir. Küçük alışkanlık değişiklikleri, tedavi boyunca yaşanacak aksaklıkları belirgin şekilde azaltır.
Kaçınılması gereken gıdalar
- Sert kuruyemiş, buz, sert şekerleme
- Yapışkan gıdalar: lokum, sakız, karamel
- Bütün elma ve havuç gibi sert gıdalar — dilimleyerek yiyin
- Mısır koçanından yemek, kemikli et
- Kalem, tırnak ve buz çiğneme alışkanlıkları
Evde bulundurulması gerekenler
Ortodontik mum, küçük bir ayna, temiz cımbız ve tuzlu su gargarası için tuz. Bu basit set, gece yaşanan çoğu sorunda sabaha kadar rahat etmenizi sağlar.
Tedaviye başlarken bunları temin etmenizi öneririz; ihtiyaç anında eczane aramak zorunda kalmazsınız.
