Köprünün ömrünü belirleyen şey, altındaki temizliktir. Süper floss, ara yüz fırçası ve ağız duşunun doğru kullanımını adım adım anlatıyor, sık yapılan hataları sıralıyoruz.
Köprü altı temizliği, normal diş ipiyle yapılamaz; çünkü köprüdeki gövde dişi komşu kronlara bağlı olduğu için ipi yukarıdan aşağı geçirecek bir aralık yoktur. İpin köprünün altından yatay olarak geçirilmesi gerekir ve bunun için süper floss ya da ip geçirici gibi özel ürünler kullanılır. Bu adım atlandığında plak, köprü gövdesinin altında dişetiyle temas eden yüzeyde birikir ve zamanla dişeti iltihabı, koku ve destek dişlerde çürük ortaya çıkar.
Neden bu kadar önemli?
Köprü, destek dişlerin üzerine kron olarak oturur ve aradaki gövde dişetine hafifçe değer. Bu temas bölgesi, fırçanın kıllarının ulaşamadığı, tükürüğün de yeterince yıkayamadığı korunaklı bir alandır. Biriken biyofilm önce dişeti kenarında kızarıklık ve kanamaya, sonra dişeti çekilmesine yol açar. Dişeti çekildiğinde kron kenarı açığa çıkar ve destek dişin kök yüzeyi çürüğe açık hale gelir. Köprülerin çoğu kırıldığı için değil, altındaki destek dişler çürüdüğü için yenilenir.
Süper floss nasıl kullanılır?
- Süper flossun sert uçlu kısmını, köprü gövdesi ile dişeti arasındaki boşluktan yandan içeri sokun.
- Sert ucu tamamen karşı taraftan çıkarın; artık ip köprünün altındadır.
- İpin kalın ve kabarık bölümünü boşluğa getirin.
- İpi ileri geri değil, önce bir destek dişin yüzeyine yaslayarak yukarı aşağı hareket ettirin.
- Aynı hareketi diğer destek dişin yüzeyinde ve gövdenin alt yüzeyinde tekrarlayın.
- İpi yandan çekerek çıkarın; yukarı doğru çekmeye çalışmayın.
- Bu işlemi günde bir kez, tercihen akşam yapın.
Ara yüz fırçası ve ağız duşu
Ara yüz fırçası, köprü altındaki boşluk yeterince genişse süper flosstan daha pratiktir ve daha iyi temizler. Doğru kalınlıkta fırça seçmek kritiktir; zorlayarak sokulan kalın fırça dişetini yaralar, çok ince fırça ise yüzeye değmediği için işe yaramaz. Uygun kalınlık hekiminiz tarafından belirlenmelidir. Ağız duşu ise gevşemiş artıkları uzaklaştırmakta çok etkilidir ancak yapışkan biyofilmi mekanik olarak sökmez; yani ipin ya da fırçanın yerini tutmaz, onları tamamlar.
- Ara yüz fırçasını nazikçe, çevirerek değil ileri geri hareketle kullanın.
- Fırça uçları eğildiğinde ya da açıldığında değiştirin, genellikle bir-iki haftada bir.
- Ağız duşunu düşük basınçta başlatıp kademeli artırın.
- Duşun ucunu dişeti kenarına doksan dereceye yakın açıyla tutun.
- Sabah fırçalama, akşam fırçalama artı ara yüz temizliği düzenini oturtun.
Köprü tipine göre temizlik değişir mi?
Evet, değişir. Gövdenin dişetine bakan yüzeyinin şekli, altına ne kadar kolay ulaşılabileceğini doğrudan belirler. Dişetiyle nokta temasında olan yuvarlak tasarımlarda ip ve ara yüz fırçası rahatlıkla geçer. Dişeti üzerine daha geniş oturan tasarımlarda ise temas alanı büyüktür ve temizlik daha fazla dikkat ister; bu bölgelerde ağız duşu ek fayda sağlar. İmplant üstü köprülerde ise gövde altındaki boşluk genellikle daha geniş bırakılır, çünkü temizlik erişimi tasarımın parçasıdır. Köprünüzün hangi tipte olduğunu ve size hangi aracın uygun olduğunu hekiminize sormak, temizliği tahmine dayalı olmaktan çıkarır.
Sık yapılan hatalar
En yaygın hata, köprünün temizlenemeyeceğine inanıp yalnızca fırçalamayla yetinmektir. İkinci sık hata, kanama görünce temizliği bırakmaktır; oysa köprü altındaki kanama iltihabın göstergesidir ve düzenli temizlikle birkaç gün içinde azalır. Üçüncüsü, kürdan kullanmaktır: kürdan dişeti papilini geri iter ve zamanla o bölgede kalıcı boşluk oluşturur. Dördüncüsü, ipi köprünün altından geçiremeyince zorlayıp kronun kenarına takmaktır.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
- Köprü altından düzenli temizliğe rağmen geçmeyen koku geliyorsa.
- Dişeti kenarında sürekli kanama veya şişlik varsa.
- Köprü hafifçe oynuyorsa ya da ısırırken hassasiyet oluşuyorsa.
- Kron kenarında pütürlü, takılan bir yüzey hissediyorsanız.
- Sıcak soğuk hassasiyeti başladıysa; destek dişte çürük gelişmiş olabilir.
Profesyonel bakım ve kontrol aralığı
Evdeki temizlik ne kadar iyi olursa olsun, köprü altında ulaşılamayan noktalar kalır. Altı ayda bir yapılan profesyonel temizlikte köprü altı özel uçlarla temizlenir ve destek dişlerin kenarları kontrol edilir. Aynı randevuda dişeti tedavisi ihtiyacı olup olmadığı da değerlendirilir. Röntgen, destek dişlerdeki kök ucu ya da kenar çürüğü gibi gözle görülmeyen sorunları erken yakalamayı sağlar.
Köprünün ömrü, laboratuvarda ne kadar iyi yapıldığından çok, ağızda nasıl bakıldığına bağlıdır. Günde bir kez yapılan doğru köprü altı temizliği, destek dişlerinizi yıllarca korur. Diş köprüsü kontrolleri ve profesyonel temizlik için Muratpaşa'daki kliniğimize başvurabilirsiniz.
