Fissür örtücü, azı dişlerinin çiğneyici yüzeyindeki derin olukları kapatan koruyucu bir uygulamadır. Genellikle altı yaş azıları sürer sürmez yapılır ve diş kesilmesi gerektirmez.
Fissür örtücü, arka dişlerin çiğneyici yüzeyindeki derin oluk ve çukurları akıcı bir dolgu maddesiyle kapatan koruyucu bir uygulamadır. Diş kesilmez, uyuşturma gerekmez ve işlem birkaç dakika sürer. Amaç, fırça kılının giremediği dar oluklara yiyecek artığı ve bakteri plağının yerleşmesini engellemektir. En sık altı yaş azıları sürdükten hemen sonra, yani altı ile yedi yaş arasında uygulanır.
Fissür nedir, neden risklidir?
Azı dişlerinin üst yüzeyi düz değildir; çiğnemeyi kolaylaştıran tepecikler ve bunların arasında uzanan oluklar bulunur. Bu oluklara fissür denir. Bazı çocuklarda fissürler sığ ve geniştir, temizlenmeleri kolaydır. Bazılarında ise şişe boynu gibi dar ve derin bir yapı gösterir. Diş fırçasının kılı bu derinliğe fiziksel olarak ulaşamaz. Sonuçta çocuk düzenli fırçalasa bile çürük tam olarak burada başlar. Çocukluk çağı çürüklerinin önemli bir bölümünün arka dişlerin çiğneyici yüzeyinde görülmesinin nedeni budur.
Uygulama nasıl yapılır?
- Dişin çiğneyici yüzeyi fırça ve macunla temizlenir
- Yüzey izole edilerek kuru tutulur, tükürükle temas engellenir
- Örtücünün tutunması için mineye asit jeli uygulanır ve yıkanır
- Akıcı örtücü materyali oluklara yerleştirilir
- Işıkla sertleştirilir ve kapanış kontrol edilerek düzeltilir
İşlem sırasında hiçbir dokuya müdahale edilmediği için ağrı hissedilmez. Çocuğun yapması gereken tek şey birkaç dakika ağzını açık tutmaktır. Bu yönüyle fissür örtücü, çocukların klinik ortamına alışması için de uygun bir başlangıç işlemidir.
Hangi dişlere, hangi yaşta yapılır?
Öncelik daima ilk kalıcı azı dişlerindedir. Bu dişler yaklaşık altı yaşında, hiçbir süt dişi düşmeden, en arkadan sürer. Süt dişi sanıldıkları için çoğu zaman gözden kaçarlar. İkinci kalıcı azılar on iki yaş civarında sürer ve onlara da aynı koruma uygulanır. Küçük azı dişleri ile derin oluklu süt azıları da çürük riski yüksek çocuklarda kapsama alınabilir. Örtücü, dişin ağızda tam olarak göründüğü ilk aylarda yapıldığında en anlamlı korumayı sağlar.
Fissür örtücü dolgu yerine geçer mi?
Hayır. Fissür örtücü koruyucu bir uygulamadır, tedavi edici değildir. Oluğun altında ilerlemiş bir çürük varsa örtücü sorunu kapatmaz, yalnızca gizler. Bu nedenle uygulamadan önce dişin dikkatle incelenmesi, gerektiğinde radyografi ile değerlendirilmesi gerekir. Çürük tespit edilirse önce temizlenip dolgu yapılır. Sınırda vakalarda hekim, çürüğü temizleyip hem dolgu hem örtücü içeren birleşik bir yaklaşım tercih edebilir.
Örtücü yapıldıktan sonra bakım nasıl sürer?
Fissür örtücü dişin yalnızca çiğneyici yüzeyini korur. Dişlerin birbirine bakan ara yüzleri ve diş eti kenarı bu korumanın dışında kalır; bu bölgeler ancak fırça ve diş ipiyle temizlenebilir. Uygulamadan sonra ailede oluşabilecek en yanlış algı, artık o dişin çürümeyeceği düşüncesidir. Örtücü yapıldıktan sonra da günde iki kez florürlü macunla fırçalama, öğün arası şekerli gıdaların sınırlanması ve altı aylık kontrollerin sürdürülmesi gerekir. Çürük riski yüksek çocuklarda hekim, örtücüye ek olarak belirli aralıklarla florür verniği uygulanmasını önerebilir; bu iki uygulama birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Uygulama sonrasında ne beklenmeli?
İşlemden hemen sonra çocuk normal şekilde yiyip içebilir. İlk günlerde kapanışta hafif bir yükseklik hissi olabilir; bu his genellikle kısa sürede kaybolur, sürerse birkaç saniyelik bir aşındırmayla giderilir. Uyuşturma yapılmadığı için dudak ya da yanak ısırma riski yoktur; bu, küçük yaş grubunda önemli bir avantajdır. Nadiren örtücünün bir bölümü ilk haftalarda kopabilir. Bu durumda diş zarar görmez, eksik kalan alan kontrol sırasında yeniden tamamlanır.
Ne kadar dayanır, kontrol gerekir mi?
- Örtücüler yıllarca kalabilir, ancak çiğneme kuvvetiyle aşınabilir veya kısmen kopabilir
- Altı aylık rutin kontrollerde bütünlüğü gözle ve sonda ile denetlenir
- Eksilen bölge varsa aynı seansta kolayca tamamlanır
- Örtücü varlığı fırçalama ve florür ihtiyacını ortadan kaldırmaz
- Diş ipi kullanımı, örtücünün korumadığı ara yüzler için gereklidir
Fissür örtücü, çocuk diş hekimliğinin en az müdahaleci koruyucu uygulamalarından biridir ve doğru zamanda yapıldığında ileride gerekebilecek dolgu, hatta kanal tedavisi ihtiyacını azaltır. Çocuğunuzun arka dişlerinin sürüp sürmediğinden emin değilseniz çocuk diş hekimi kontrolüyle kolayca öğrenebilirsiniz. Muratpaşa'daki kliniğimiz haftanın yedi günü hizmet vermektedir.
