Zirkonyum kaplamanın ömrü malzemeden çok altındaki dişe, diş etine ve günlük alışkanlıklara bağlıdır. Belirleyici etkenleri sıralıyoruz.
Zirkonyum kaplamanın ömrünü belirleyen şey çoğu zaman malzemenin kendisi değil, altındaki dişin durumu, diş eti sağlığı, kapanış ilişkisi ve hastanın günlük bakım alışkanlıklarıdır. Aynı klinikte, aynı laboratuvarda yapılmış iki restorasyondan biri uzun yıllar sorunsuz kullanılırken diğeri erken yenilenmek zorunda kalabilir; aradaki farkı bu değişkenler yaratır. Bu yüzden kesin bir yıl sayısı vermek doğru değildir.
Aşağıda ömrü belirleyen etkenleri, restorasyonun en sık hangi noktalardan sorun çıkardığını ve kullanım süresini uzatan davranışları açıklıyoruz.
Ömrü belirleyen başlıca etkenler
- Altındaki dişte kalan sağlam doku miktarı ve kaplamanın oturduğu sınırın kalitesi
- Diş eti sağlığı: kanayan ve iltihaplı bir diş eti kenarında sorun kaçınılmaz olarak büyür
- Kapanış ilişkisi ve o noktaya binen kuvvetin yönü
- Gece diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığı
- Günlük ağız bakımı, özellikle ara yüz temizliği
- Sert gıdaları ön dişlerle kırma, tırnak yeme, buz çiğneme gibi alışkanlıklar
- Düzenli kontrol ve profesyonel temizlik sıklığı
Sorun genellikle nereden başlar?
Zirkonyumun kendisi aşınmaya karşı dirençlidir ve renk değiştirmez. Pratikte sorun çoğunlukla kaplamanın altında ya da kenarında başlar. Kaplamanın diş etiyle buluştuğu sınır, plak birikimi için uygun bir bölgedir. Bu bölge düzenli temizlenmezse önce diş eti iltihaplanır, ardından kenar bölgede çürük gelişebilir. Kaplama sapasağlam dururken altındaki dişin zarar görmesi bu şekilde olur.
İkinci sık neden kapanıştır. Restorasyon karşı dişle temas ederken yanlış bir noktadan yük alıyorsa, bu yük yıllar içinde birikir. Bu yüzden kaplama takıldığı gün yapılan kapanış kontrolü ve sonraki randevulardaki ayarlamalar önemsiz bir ayrıntı değildir.
Diş eti sağlığı neden bu kadar belirleyici?
Kaplamanın kenarı diş etinin içinde ya da hemen kenarında biter. Diş eti çekildiğinde bu sınır açığa çıkar ve hem estetik hem hijyen açısından sorun oluşur. Bu nedenle kaplama sonrası dönemde diş eti tedavisi ve düzenli takip, restorasyonun ömrünü doğrudan uzatır. Diş eti sağlıklıysa kenar kapanıklığı korunur ve altına plak sızmaz.
Kaplamanın altındaki diş neden görünmez?
Kaplama takıldıktan sonra altındaki dişi gözle görmek mümkün değildir. Bu, düzenli kontrolün neden vazgeçilmez olduğunu açıklar. Kenar bölgede başlayan bir çürük ya da diş etinin altında gelişen bir sorun, hasta hiçbir şikâyet hissetmeden ilerleyebilir. Kontrol randevularında yapılan klinik muayene ve gerektiğinde alınan röntgen, bu sessiz süreçleri erken aşamada yakalar. Erken yakalanan bir sorunda genellikle sadece o bölgeye müdahale edilir; geç kalındığında ise restorasyonun tamamı yenilenmek zorunda kalınabilir.
Bu yüzden kaplamalı dişlerde kontrol sıklığı, sağlam dişlere göre daha önemlidir. Hekiminizin önerdiği aralık kişiye göre değişir; diş eti durumu ve restorasyon sayısı bu aralığı belirler.
Kullanım süresini uzatan davranışlar
Günde iki kez düzgün teknikle fırçalamak, ara yüz fırçası veya diş ipiyle kaplama kenarlarını temizlemek ve düzenli aralıklarla klinik temizlik yaptırmak en etkili adımlardır. Diş sıkma alışkanlığı varsa gece koruyucu plak kullanmak yükü dağıtır. Sert kabuklu gıdaları ön dişlerle kırmaktan kaçınmak da özellikle ön bölgedeki zirkonyum kron restorasyonlarında fark yaratır.
Ne zaman yenilenmesi gerekir?
Kenarında açıklık oluşmuş, altında çürük gelişmiş, çevresindeki diş eti sürekli sorun çıkaran veya kırık oluşmuş restorasyonlar yenilenir. Uzun köprü çalışmalarında ayaklardan birinin durumu tüm restorasyonun kaderini belirleyebilir; bu yüzden diş köprüsü uygulamalarında düzenli kontrol daha da kritiktir. Yenileme kararı görüntüleme ve klinik muayene sonrasında verilir.
Kaplamalı dişte ağrı olur mu?
Kaplama takıldıktan sonraki ilk günlerde geçici hassasiyet görülebilir. Ancak haftalar sonra ortaya çıkan, ısırırken artan ya da kendiliğinden zonklayan bir ağrı normal kabul edilmez ve değerlendirilmelidir. Bu durum kapanış yüksekliğinden kaynaklanabileceği gibi altındaki dişin durumuyla da ilgili olabilir.
Kaplamanızın durumunu değerlendirmek veya yenileme gerekip gerekmediğini öğrenmek için Antalya Muratpaşa'daki kliniğimize başvurabilirsiniz; 7 gün 24 saat açığız.
