Yazın diş hassasiyeti neden artar? Havuz suyu, deniz, buzlu ve asitli içecekler mine üzerinde ne yapar, nasıl korunulur?
Yaz aylarında diş hassasiyetinin artmasının başlıca nedeni, mine yüzeyinin gün boyunca daha sık asit temasına maruz kalmasıdır. Buzlu ve asitli içecekler, uzun süre yüzülen havuzlarda suyun asitliği, meyve suları ve sık atıştırma bir araya geldiğinde mine geçici olarak yumuşar. Bu yazıda yazın ağız sağlığını etkileyen üç ana etkeni ve bunlara karşı alınabilecek basit önlemleri anlatıyoruz.
Havuz suyu dişleri etkiler mi?
Düzenli bakımı yapılan bir havuzda su, dişler için sorun oluşturmaz. Ancak dezenfeksiyon dengesi bozulmuş ve suyu belirgin biçimde asitli hale gelmiş havuzlarda uzun süre ve düzenli yüzen kişilerde mine yüzeyinde aşınma bildirilmiştir. Bu, günde birkaç saat suda kalan yüzücüler için geçerli bir gözlemdir; tatilde ara sıra havuza girmek aynı riski taşımaz.
- Suyun gözleri yakması ve ağızda belirgin bir tat bırakması, dengenin bozulduğuna işaret edebilir
- Yüzdükten sonra ağzınızı sade suyla çalkalayın
- Sudan çıkar çıkmaz fırçalamayın; yarım saat bekleyin
- Düzenli yüzüyorsanız hassasiyeti muayenede belirtin
Deniz suyu ve ağız kuruluğu
Deniz suyu tuzludur ve yutulması ağızda kuruluk hissi yaratır. Asıl etki ise dolaylıdır: sıcak havada terleme ve yetersiz su tüketimi, tükürük akışını azaltır. Tükürüğün azalması demek, asidin daha uzun süre diş yüzeyinde kalması demektir. Bu nedenle yazın en basit koruyucu önlem, gün boyunca düzenli su içmektir.
Ağızdan nefes alarak uyumak, klimalı ortamda uzun süre kalmak ve alkol tüketimi de kuruluğu artırır. Sabah uyandığınızda ağzınız kuruysa ve nefeste koku fark ediyorsanız, bu tabloyu ilk önce su tüketiminizi artırarak değerlendirin.
Asitli ve buzlu içecekler
Yazın en sık yapılan hata, soğuk içeceği uzun süreye yaymaktır. Diş açısından belirleyici olan içilen miktar değil, dişin asitle temas ettiği toplam süredir. İki saate yayılan bir bardak gazlı içecek, aynı bardağın on dakikada bitirilmesinden daha fazla asit teması yaratır.
- Asitli içecekleri kısa sürede bitirin, saatlerce yudumlamayın
- Pipet kullanmak, sıvının ön dişlerle temasını azaltır
- Her içecekten sonra bir yudum sade su için
- Limonlu su ve meyve sularını da asitli grupta değerlendirin
- Asitten hemen sonra fırçalamayın, yaklaşık otuz dakika bekleyin
Buz çiğnemek yazın sık görülen bir alışkanlıktır ve dişler için gerçek bir risktir. Buz sert ve donmuş bir maddedir; özellikle dolgulu, kanal tedavisi görmüş ya da kaplamalı dişlerde çatlağa yol açabilir. Kırık oluştuğunda ne yapılacağını kırık diş sayfamızda anlattık.
Sıcak-soğuk farkı ve hassasiyet
Sıcak havada içilen buzlu içecek, diş yüzeyinde ani sıcaklık değişimi yaratır. Sağlıklı bir minede bu geçici bir his oluşturur. Ancak mine incelmişse, diş eti çekilmiş ve kök yüzeyi açığa çıkmışsa ya da eski bir dolgunun kenarı açılmışsa aynı uyaran keskin bir ağrıya dönüşür.
Bu hassasiyet birkaç gün içinde geçmiyor, ısırınca ağrı ekleniyor ya da uyaran kalktıktan sonra da devam ediyorsa, sorun yalnızca hassasiyet olmayabilir. Bu durumda dişin içindeki dokunun değerlendirilmesi gerekir.
Tatilde bozulan bakım düzeni
Yaz aylarında en çok aksayan alışkanlık, akşam fırçalamasıdır. Geç saatte dönüş, yorgunluk ve düzensiz program bir araya geldiğinde günün en önemli fırçalaması atlanır. Oysa gece boyunca tükürük akışı azalır ve fırçalanmamış bir ağızda plak birikimi hızlanır.
- Fırça ve macunu plaj çantasında değil, uyuduğunuz yerin görünür bir noktasında tutun
- Ara yüz temizliğini günde bir kez, tercihen akşam yapın
- Yolculukta şekersiz sakız bulundurun
- Çocuklarda dondurma ve meyve suyu sıklığını sınırlayın, öğünle birlikte verin
Yazın planlanan estetik işlemlerde de zamanlama önemlidir. Beyazlatma sonrasında ilk günlerde renkli içeceklerden kaçınmak gerekir; bu ayrıntıları diş beyazlatma sayfamızda bulabilirsiniz.
Yazın en sık başvuru nedenleri
Sıcak dönemde en sık görülen şikâyetler, buz veya sert bir yiyecekle oluşan kırıklar, tatilde ihmal edilen çürüğün ağrıya dönüşmesi ve çocuklarda havuz kenarında düşmeye bağlı diş travmalarıdır. Bunların hepsi erken müdahaleyle basit kalır. Diş eti kanamasında ne yapılacağını diş eti kanaması sayfamızda anlattık.
Sıcak dönemde bir başka sık şikâyet, uzun süre klimalı ortamda kalmaya ve yetersiz su tüketimine bağlı ağız kuruluğudur. Kuruluk tek başına ağrı yapmaz; ancak plak birikimini kolaylaştırdığı için diş eti kanaması ve ağız kokusu şikâyetlerini artırır. Su tüketimini düzenlemek çoğu durumda tabloyu birkaç gün içinde değiştirir.
Kliniğimiz Muratpaşa'dadır ve 7 gün 24 saat açıktır; yaz döneminde akşam ve hafta sonu saatlerinde de muayene planlanabilir.
