Protez temizliğinde diş macunu kullanmak yanlıştır. Doğru temizlik yöntemini, saklama şeklini ve gece çıkarmanın neden önemli olduğunu adım adım anlatıyoruz.
Protez her gün, tercihen her yemekten sonra durulanmalı ve günde en az bir kez yumuşak fırça ile mekanik olarak temizlenmelidir. Gece ise kural nettir: protez çıkarılmalıdır. Dişetinin günde altı-sekiz saat basınçtan kurtulup kanlanmasını tamamlaması, hem doku sağlığı hem de mantar enfeksiyonundan korunma açısından gereklidir. Tek istisna, hekiminizin yeni protezin ilk günlerinde ya da özel bir tıbbi nedenle aksini söylemesidir.
Neden normal diş macunu kullanılmaz?
Diş macunları, mine gibi çok sert bir yüzey için tasarlanmış aşındırıcı parçacıklar içerir. Protez kaidesi ise akrilik, yani mineden çok daha yumuşak bir malzemedir. Macunla her fırçalama akrilik yüzeyde gözle görülmeyen mikro çizikler bırakır. Bu çizikler zamanla biriktiğinde yüzey pürüzlü hale gelir ve bakteri ile mantar için tutunacak sayısız girinti oluşur. Sonuç, ne kadar fırçalarsanız fırçalayın geçmeyen koku ve inatçı renklenmedir. Bunun yerine sıvı sabun, bulaşık deterjanının çok seyreltilmişi ya da protez için üretilmiş temizleyici kullanılmalıdır.
Günlük temizlik rutini
- Protezi çıkarırken lavaboyu suyla doldurun ya da içine havlu serin; düşerse kırılmasını önler.
- Yemek artıklarını akan suyla durulayın.
- Protez fırçası ya da yumuşak bir tırnak fırçasıyla tüm yüzeyleri, özellikle dişetine bakan iç yüzeyi fırçalayın.
- Kenar bölgelerini ve varsa kroşe adı verilen metal kancaların altını ihmal etmeyin.
- Ilık suyla durulayın; sıcak su akriliği deforme eder.
- Gece boyunca temiz suda ya da hekiminizin önerdiği solüsyonda bekletin.
Efervesan tabletler nasıl kullanılır?
Suda çözünen temizleme tabletleri, biyofilmi kimyasal olarak gevşetir ve lekelenmeyi azaltır. Ancak tek başına yeterli değildir; tablet fırçalamanın yerini tutmaz, onu tamamlar. Tabletli suda bekletilen protez mutlaka bol suyla durulanmalıdır, çünkü ağızda kalan solüsyon dokuları tahriş edebilir. Metal parçalı protezlerde tablet seçimi önemlidir; bazı ürünler metali matlaştırabilir, bu yüzden ürünü hekiminize danışarak seçin. Çamaşır suyu ya da kaynar su gibi ev yöntemleri kesinlikle kullanılmamalıdır.
Gece çıkarmanın gerçek nedeni
Protez takılıyken altındaki dişeti sürekli basınç altındadır ve kılcal damarlar kısmen sıkışır. Gece boyunca da bu basınç sürerse doku beslenmesi bozulur, yüzey incelir ve kızarıklık başlar. Ayrıca protez ile damak arasındaki kapalı, nemli ve oksijensiz alan Candida türleri için ideal bir ortamdır. Protez altı mantar enfeksiyonu, yani damakta protez sınırıyla aynı şekli alan kırmızı bir alan, en sık gece çıkarmayan kişilerde görülür. Uyku sırasında protez takmanın bir başka riski, uykuda yer değiştirmesi ve nadiren solunum yolunu tehdit etmesidir.
- Dişetinin kanlanması ve toparlanması için günde en az altı saat protezsiz kalın.
- Protezi kuru bırakmayın; akrilik kuruyunca boyut değiştirir ve uyumu bozulur.
- Saklama kabını her gün yıkayın, suyunu her akşam yenileyin.
- Protezi çıkardıktan sonra dişetlerinizi ve dilinizi yumuşak fırçayla nazikçe temizleyin.
- Kısmi protez kullanıyorsanız kalan doğal dişleri normal macunla ayrıca fırçalayın.
Renklenme ve tartar protezde de olur
Doğal dişlerde olduğu gibi protez yüzeyinde de tartar birikir. Çay, kahve ve sigara akrilik yüzeye kolayca işler. Ev yöntemleriyle kazımaya çalışmak yüzeyi kalıcı olarak bozar. Kliniklerde protezler ultrasonik cihazlarda güvenli biçimde temizlenebilir; yılda bir kez profesyonel temizlik hem görünümü hem kokuyu belirgin şekilde düzeltir. Kalan doğal dişleriniz varsa aynı randevuda onların dişeti sağlığı da değerlendirilmelidir, çünkü kısmi protez taşıyan dişler daha fazla yük altındadır.
Yılda bir kontrol neden şart?
Protez kullanan kişilerin diş hekimine gitmesine gerek olmadığı yaygın ama yanlış bir inanıştır. Çene kemiği yıllar içinde şekil değiştirdiği için protezin uyumu sessizce bozulur; ayrıca ağız içi yumuşak dokuların yıllık muayenesi, erken dönemde fark edilmesi gereken lezyonlar açısından değerlidir. Kontrolde protezin oturması, kapanış ilişkisi, kenar uzunlukları ve doku sağlığı birlikte değerlendirilir.
Doğru temizlenen ve gece dinlendirilen bir protez hem daha uzun ömürlü olur hem de ağız sağlığınızı korur. Protez bakımı, besleme ve kontrol randevuları için Muratpaşa'daki kliniğimize gelebilir, protezinizin kırılması gibi acil durumlarda 7 gün 24 saat açık olduğumuzu hatırlayabilirsiniz.
