İmplantın ömrünü belirleyen şey markası değil, çevresindeki dokuların sağlığıdır. Bakım, diş eti kontrolü ve çiğneme kuvvetlerinin yönetimi belirleyici olur.
İmplantın ne kadar dayanacağı sorusunun dürüst cevabı şudur: implantın kendisi metaldir ve çürümez, ancak çevresindeki kemik ve diş eti canlı dokudur. Dolayısıyla ömrü belirleyen şey implantın kendisi değil, etrafındaki dokuların sağlığıdır. Düzenli bakım gören ve düzenli kontrol edilen implantlar uzun yıllar işlev görebilir; ihmal edilen implantlarda ise birkaç yıl içinde sorun ortaya çıkabilir.
Ömrü belirleyen başlıca etkenler
- Günlük ağız bakımının düzeni ve niteliği
- Düzenli klinik kontrolü ve profesyonel temizlik
- Sigara kullanımı
- Diyabet gibi sistemik hastalıkların kontrol altında olup olmaması
- Gece diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı
- İmplantın konumu ve üzerindeki protezin tasarımı
- Diş eti hastalığı öyküsü
Neden implant kaybedilir?
İmplant kayıplarının büyük bölümü iki nedene dayanır. Birincisi, implant çevresindeki dokularda gelişen iltihaptır; bu tablo ilerlediğinde implantı çevreleyen kemikte erime başlar. İkincisi ise aşırı ve dengesiz çiğneme kuvvetleridir; özellikle gece diş sıkan hastalarda vida gevşemesi, protez kırılması ya da kemikte kayıp görülebilir. Her iki neden de erken fark edildiğinde büyük ölçüde yönetilebilir.
İki farklı dönem: erken ve geç kayıp
Erken kayıp, implantın kemikle kaynayamadığı ilk aylarda ortaya çıkar. Bunun nedenleri arasında bölgedeki enfeksiyon, yetersiz ilk stabilite ve iyileşmeyi bozan etkenler bulunur. Geç kayıp ise yıllar sonra, çoğunlukla iltihabi bir süreç ya da uzun süreli aşırı yükleme sonucunda görülür. Erken kayıpta bölge iyileştikten sonra genellikle yeniden implant planlanabilir.
Diş eti sağlığı neden bu kadar önemli?
İmplantın çevresinde doğal dişteki gibi bir bağ dokusu bağlantısı yoktur; bu nedenle iltihap implant çevresinde daha hızlı ilerleyebilir. Diş eti hastalığı öyküsü olan hastalarda risk daha yüksektir ve bu hastalarda kontrol aralıkları daha sık planlanır. İmplant öncesinde varsa mevcut diş eti sorunlarının diş eti tedavisi ile giderilmesi, uzun vadeli başarı için belirleyicidir.
Protezin de bir ömrü vardır
İmplantın kendisi ile üzerindeki kron ya da protez farklı şeylerdir. İmplant yerinde dururken, üzerindeki porselen zamanla aşınabilir, çatlayabilir ya da rengi değişebilir. Böyle durumlarda genellikle yalnızca üst yapı yenilenir; implantın çıkarılması gerekmez. Bu ayrımı bilmek, ileride yapılacak bakım işlemlerini daha anlaşılır kılar.
İmplant çevresindeki kemik neden ölçülür?
Kontrollerde alınan röntgenlerde bakılan temel ölçüt, implantın çevresindeki kemik seviyesinin zaman içinde değişip değişmediğidir. İlk yıl içinde küçük bir uyum değişikliği görülmesi olağan kabul edilir; sonraki yıllarda ise seviyenin durağan seyretmesi beklenir. Bu nedenle protez teslim edildiğinde alınan röntgen, sonraki tüm karşılaştırmalar için bir başlangıç noktası oluşturur ve hasta dosyasında saklanır.
Kemik seviyesinde beklenmedik bir değişim fark edildiğinde nedeni araştırılır: temizlik yetersizliği, protez tasarımından kaynaklanan bir erişim güçlüğü, kapanıştaki dengesizlik ya da gece diş sıkma bunların başında gelir. Neden bulunup giderildiğinde süreç çoğu vakada durdurulabilir.
Gece diş sıkma alışkanlığı olan hastalarda gece plağı kullanımı önerilir. Plak, çiğneme kuvvetlerini dağıtarak hem implant üzerindeki yükü hem de porselen yüzeydeki aşınmayı azaltır. Kontrol randevusunu aksatmamak bu izlemin işe yaramasının tek yoludur; çünkü ölçümler ancak düzenli tekrarlandığında bir eğilim gösterir.
Kontroller ne sıklıkla yapılmalı?
İmplantlı hastalarda genellikle altı ayda bir kontrol önerilir; risk etkenleri varsa bu aralık kısaltılır. Kontrolde diş eti cebi derinlikleri ölçülür, protez vidalarının sıkılığı denetlenir, kapanış incelenir ve gerektiğinde röntgen alınarak kemik seviyesi izlenir. Bu izlemler sayesinde sorunlar, hasta henüz hiçbir şey hissetmeden fark edilebilir.
Evde ne yapmalı?
Günde iki kez yumuşak fırçayla dişleri fırçalamak, implant çevresi için arayüz fırçası kullanmak ve hekiminizin önerdiği ise ağız duşundan yararlanmak temel alışkanlıklardır. İmplant çevresinde kanama, koku ya da hassasiyet fark ederseniz kontrolü ertelememek gerekir. Uzun süreli başarının yolu, implant tedavisi bittikten sonra da bakımın sürmesinden geçer.
Kliniğimiz Muratpaşa'dadır ve yedi gün yirmi dört saat açıktır; kontrol randevularınızı çalışma saatlerinizden bağımsız planlayabilirsiniz.
