Hamilelikte acil işlemler her dönemde yapılabilir, planlı tedaviler için en rahat dönem ikinci üç aydır. Diş eti bakımı ise gebeliğin tamamı boyunca önemlidir.
Hamilelikte diş tedavisi ertelenmesi gereken bir şey değildir. Ağrı, enfeksiyon veya apse gibi acil durumlar gebeliğin her döneminde tedavi edilir; çünkü tedavi edilmeyen bir enfeksiyonun anne için oluşturduğu risk, uygun koşullarda yapılan tedavinin riskinden yüksektir. Planlı ve bekleyebilir işlemler için ise en rahat dönem genellikle ikinci üç aydır.
Dönem dönem yaklaşım
İlk üç ayda bulantı ve yorgunluk sık görülür, ayrıca organ gelişiminin en yoğun olduğu dönemdir; bu nedenle acil olmayan işlemler ertelenir. Bu dönemde asıl yapılması gereken muayene, diş eti değerlendirmesi ve bakım eğitimi almaktır. İkinci üç ayda bulantı azalır, hasta koltukta daha rahat uzanabilir; dolgu, diş taşı temizliği ve gerekli kanal tedavileri bu dönemde rahatlıkla planlanır. Üçüncü üç ayda ise uzun süre sırtüstü yatmak rahatsızlık verebileceği için randevular kısa tutulur ve hasta hafif sol yana yatırılarak konumlandırılır.
Doğum sonrası dönemde de kontrolü ertelememek gerekir. Emzirme döneminde diş tedavisi yapılabilir; kullanılan lokal anestezi bu dönemde engel oluşturmaz. Uyku düzeninin bozulduğu ve bakımın aksadığı bu dönemde, birikmiş küçük sorunların erken fark edilmesi tedaviyi kısaltır.
Gebelikte neden diş eti sorunları artar?
Gebelikte artan hormon düzeyleri, diş eti dokusunun plağa verdiği iltihabi yanıtı belirginleştirir. Aynı miktar plak, gebe olmayan bir kişide görülenden daha fazla kızarıklık, şişlik ve kanamaya yol açabilir. Buna gebelik jinjiviti denir ve iyi bir bakımla büyük ölçüde kontrol edilebilir. Bazı hastalarda diş etinde iyi huylu, kanamaya eğilimli bir büyüme görülebilir; genellikle doğumdan sonra geriler.
- Yumuşak fırça ile günde iki kez, kanama olsa da fırçalamayı bırakmadan temizlik yapın.
- Diş arası temizliğini ihmal etmeyin; iltihabın en sık başladığı yer burasıdır.
- Bulantı nedeniyle kusma olduysa hemen fırçalamayın, önce suyla çalkalayın ve yaklaşık yarım saat bekleyin.
- Fırçalama sırasında öğürme oluyorsa küçük başlıklı fırça kullanın ve arka bölgeden başlayın.
- Sık aralıklarla şekerli atıştırmak yerine öğünlere toplamaya çalışın.
Randevu konforu için küçük ayarlamalar
Gebelikte randevu deneyimini kolaylaştıran birkaç pratik ayar vardır. Uzun süre sırtüstü kalmak bazı hastalarda baş dönmesi ve halsizlik yapabilir; koltuğun tam yatırılmaması ve hastanın hafif sol yana döndürülmesi bunu önler. Randevunun bulantının en az olduğu saate alınması, ara verilerek çalışılması ve tuvalet ihtiyacı için mola planlanması da konforu artırır. Bu ayarlamaları istemek için çekinmeyin, söylemeniz yeterlidir.
Gebelikte kısa aralıklarla acıkma sık görülür ve bu durum çürük riskini artırır. Ara öğünlerde şekerli atıştırmalıklar yerine peynir, yoğurt, kuruyemiş gibi seçenekleri tercih etmek hem tokluk süresini uzatır hem de ağız ortamının asitlenmesini azaltır. Su tüketimini artırmak, hem bulantıya bağlı ağız kuruluğunu hem de asit temasını hafifletir.
Röntgen, anestezi ve ilaçlar
Gebe olduğunuzu ilk randevuda mutlaka belirtin. Acil olmayan görüntülemeler ertelenebilir; gerekli olduğunda diş filmi uygun koruma ile çekilebilir, çünkü ışın demeti dar bir alana odaklanır. Lokal anestezi gebelikte kullanılabilir; hangi ajanın ve dozun uygun olduğuna hekiminiz karar verir. İlaç konusunda kendi başınıza karar vermeyin: ağrı kesici ve antibiyotik seçimi gebelikte farklıdır ve doğum hekiminizle birlikte belirlenmelidir.
Gebelik planlıyorsanız, hamile kalmadan önce bir ağız muayenesinden geçmek en rahat yoldur. Bekleyen dolgular, temizlik ihtiyacı ya da çekilmesi gereken bir yirmi yaş dişi varsa bunları gebelik öncesinde tamamlamak, ilerleyen aylarda acil bir tabloyla karşılaşma ihtimalini azaltır.
Sık duyulan yanlış inanışlar
"Her gebelik bir diş kaybettirir" sözünün biyolojik bir karşılığı yoktur; bebeğin annenin dişlerinden kalsiyum çektiği doğru değildir. Gebelikte çürük artışı görülüyorsa bunun nedeni genellikle beslenme düzeninin değişmesi, sık atıştırma, bulantıya bağlı mide asidi teması ve bakımın aksamasıdır. Bunların tamamı önlenebilir başlıklardır.
Doğumdan sonra da bebeğin ağız sağlığı annenin ağız florasından etkilenir; bu yüzden gebelikte alınan bakım alışkanlığı ikili bir kazanç sağlar. Diş eti tedavisi, gerekli durumlarda diş dolgusu ve geçmeyen bir acil diş ağrısı için Muratpaşa'daki kliniğimize her gün ve her saat başvurabilirsiniz.
