İkisi aynı işi yapmaz. Diş aralarının genişliğine, köprü ve implant varlığına göre hangisinin uygun olduğunu ve doğru kullanım biçimini anlatıyoruz.
Kısa cevap: diş etleri sağlıklı ve dişler sıkı temas hâlindeyse diş ipi uygundur; diş aralarında görünür boşluk varsa, diş eti çekilmişse ya da ağızda köprü, implant veya sabit tel bulunuyorsa arayüz fırçası daha etkilidir. İkisi rakip değildir; farklı geometrideki boşluklar için tasarlanmışlardır ve birçok kişide ikisi birlikte kullanılır.
Neden ikisinden biri mutlaka gerekli?
Diş fırçası dişin dış, iç ve çiğneme yüzeyine ulaşır. Dişlerin birbirine bakan yan yüzleri fırça kıllarının giremediği alanlardır. Ağızda çürüklerin ve diş eti iltihabının önemli bir kısmı bu görünmeyen yüzeylerde başlar. Yalnızca fırçalayan bir kişi, diş yüzeylerinin yaklaşık üçte birini hiç temizlememiş olur. Bu nedenle ara yüz temizliği ek bir lüks değil, bakımın eksik yarısıdır.
Diş ipi ne zaman doğru seçim?
Dişler birbirine sıkı temas ediyorsa ve aralarında fırça geçirecek boşluk yoksa diş ipi tek uygun seçenektir. Genç yaşlarda ve diş eti çekilmesi bulunmayan ağızlarda tablo genellikle böyledir. Doğru kullanım şöyledir: ip iki dişin arasından hafif bir baskıyla geçirilir, ardından bir dişin yan yüzeyine C harfi gibi sarılır ve diş eti sınırına kadar aşağı yukarı sıyrılır. Sonra aynı işlem komşu dişin yüzeyi için tekrarlanır. İpi doğrudan diş etine bastırmak keser ve ağrıya yol açar.
Arayüz fırçası ne zaman daha iyi?
- Diş etinde çekilme varsa ve dişler arasında üçgen boşluklar oluşmuşsa
- Diş eti tedavisi görmüş, cepleri temizlenmiş bir ağızda
- Köprü altında; gövde ile diş eti arasındaki bölge fırçayla temizlenemez
- İmplant çevresinde, yumuşak dokunun korunması için
- Sabit ortodontik tel takılıyken, braket çevresi ve tel altı için
- Elle beceri sınırlıysa; arayüz fırçası çoğu kişide diş ipinden kolay kullanılır
Arayüz fırçaları farklı kalınlıklarda üretilir. Zorlayarak sokulan kalın bir fırça diş etini yaralar, çok ince olan ise yüzeye değmediği için temizlemez. Doğru kalınlık, boşluğa hafif bir sürtünmeyle giren ölçüdür ve genellikle ağzın farklı bölgelerinde farklı ölçüler gerekir. Bu seçim muayenede kolayca belirlenir.
Su ile çalışan ağız duşları?
Ağız duşları özellikle köprü altı, implant çevresi ve tel tedavisinde yardımcı olur, yemek artıklarını uzaklaştırır. Ancak yapışkan bakteri plağını yüzeyden mekanik olarak sıyırmada diş ipi ve arayüz fırçası kadar etkili değildir. Yani ek bir araçtır, yerine geçen bir araç değil. Elle temizliği zor olan kişilerde destek olarak düşünülebilir.
Ne zaman ve ne sıklıkla?
Günde bir kez yeterlidir ve akşam yatmadan önce yapılması en mantıklısıdır, çünkü gece tükürük akışı azalır ve bakteri etkinliği artar. Sıra konusunda katı bir kural yoktur; ara yüzleri önce temizleyip sonra florürlü macunla fırçalamak, macunun aralara ulaşmasını kolaylaştırır.
Kanama olursa ne yapmalı?
İlk günlerde kanama görülmesi sık rastlanan bir durumdur ve genellikle iltihaplı dokunun tepkisidir. Bu, bırakmak için değil devam etmek için bir sebeptir; doku temizlendikçe kanama birkaç gün içinde azalır. Bir haftadan uzun süren kanama varsa altta diş taşı ya da ilerlemiş iltihap olabilir ve diş eti tedavisi gerekebilir.
Diş ipi kullanırken sık yapılan hatalar
- İpi diş etine doğru sertçe indirmek; doku kesilir ve zamanla çekilme başlar
- Aynı ip bölümünü tüm ağızda kullanmak; her aralık için temiz bir bölüm kullanılmalı
- Yalnızca yemek sıkıştığında kullanmak; asıl amaç plağı sıyırmaktır
- Sadece ipi aşağı yukarı geçirip yüzeyi sıyırmadan çıkarmak
- En arkadaki dişlerin arka yüzünü atlamak
İpi elde tutmakta zorlananlar için saplı diş ipi aparatları ya da tek kullanımlık ip tutucular işi kolaylaştırır. Bunlar özellikle arka bölgelerde açı ayarlamayı sağlar. Mumlu ipler sıkı temas noktalarında daha kolay geçerken, mumsuz ipler yüzeye biraz daha iyi tutunur; seçim büyük ölçüde kişisel rahatlıkla ilgilidir. Önemli olan hangi ürünün kullanıldığı değil, işlemin her gün ve doğru biçimde yapılmasıdır.
İkisini birlikte kullanmak gerekir mi?
Birçok ağızda gerekir. Ön bölgede dişler sıkı temas ederken arka bölgede diş eti çekilmesi nedeniyle boşluklar açılmış olabilir. Böyle bir ağızda ön için diş ipi, arka için arayüz fırçası uygun olur. Ağzınızda hangi bölgede hangi aracın gerektiği, muayenede aralıklar ölçülerek net biçimde belirlenir ve genellikle iki ya da üç farklı ölçü yeterli olur.
Ağzınızda köprü, implant tedavisi ile yerleştirilmiş dişler ya da sabit tel varsa temizlik araçlarının seçimi kişiye özel yapılmalıdır. Kliniğimiz Muratpaşa'dadır ve 7 gün 24 saat açıktır.
