Ortalama fırçalama süresi 45 saniye; önerilen süre iki dakika. Aradaki fark neden bu kadar önemli, süreyi uzatmadan sonucu iyileştirmek mümkün mü?
İki dakika herkesin duyduğu bir sayı, ama ölçüm yapıldığında insanların büyük çoğunluğunun bunun yarısı kadar bile fırçalamadığı görülüyor. Süre burada keyfi bir hedef değil; temizlenmesi gereken yüzey alanı ile doğrudan ilgili bir hesabın sonucu.
İki dakika nereden geliyor?
Ağızda ortalama yirmi sekiz diş bulunur ve her dişin fırçayla ulaşılabilen üç yüzü vardır: dış, iç ve çiğneyici yüz. Bu, seksen dört yüzey demektir. İki dakika bu yüzeylerin her birine yaklaşık bir buçuk saniye düşecek şekilde hesaplanır.
Kırk beş saniyeye düşüldüğünde bazı yüzeylere hiç dokunulmamış olur. Atlanan bölgeler rastgele değildir; hemen her insanda aynı yerler eksik kalır. Bu yüzden çürükler ve diş taşı da hep aynı bölgelerde birikir.
Herkesin atladığı bölgeler
Sağ elini kullanan bir kişide sol taraf daha iyi, sağ taraf daha kötü temizlenir; sol elini kullanan kişide tam tersi olur. Bunun sebebi bileğin dönme açısıdır ve farkında olmadan gerçekleşir.
- Alt ön dişlerin dil tarafı — diş taşının en hızlı biriktiği yer
- Üst arka azıların yanak tarafı
- En arkadaki dişin arka yüzü
- Diş eti ile dişin buluştuğu çizgi
- Çapraşık dişlerde geride kalan yüzeyler
Süre mi teknik mi daha önemli?
İkisi birbirinden ayrılamaz, ama pratikte süre daha kolay düzeltilir. Yanlış teknikle iki dakika fırçalayan biri, doğru teknikle kırk saniye fırçalayandan daha iyi sonuç alır; çünkü en azından tüm bölgelere uğramıştır.
İdeali elbette ikisinin birleşmesidir: fırçayı diş eti kenarına kırk beş derece açıyla yerleştirmek, küçük dairesel hareketlerle ilerlemek ve bastırmamak. Bu üçü öğrenildiğinde iki dakika kısa bile gelmez.
Süreyi uzatmadan sonucu iyileştirmek
Ağzı dört bölgeye ayırıp her birine otuz saniye ayırmak, en pratik düzeltmedir. Bölgeleri sırayla dolaşmak, aynı yerde gereğinden uzun kalıp başka yeri atlamayı engeller.
İkinci pratik değişiklik, her fırçalamada başlangıç noktasını değiştirmektir. Herkes aynı yerden başlar ve sona kalan bölge hep en özensiz temizlenen bölge olur; başlangıcı değiştirmek bu dengesizliği ortadan kaldırır.
Günde kaç kez fırçalamalı?
Günde iki kez, doğru sürede ve doğru teknikle yapılan fırçalama yeterlidir. Daha sık fırçalamak ek koruma sağlamaz; aksine aşınma ve diş eti çekilmesi riskini artırır. Önemli olan sıklık değil, her seferinde tüm yüzeylere ulaşmaktır.
İki fırçalamadan hangisinin daha önemli olduğu sorulursa cevap gecedir. Uykuda tükürük akışı azalır ve ağzın kendi kendini temizleme kapasitesi düşer; yatmadan önce bırakılan tabaka sabaha kadar rahatsız edilmeden çalışır.
Yemekten sonra beklemek gerekir mi?
Asitli bir şey yenip içildiyse evet. Asit mineyi geçici olarak yumuşatır ve bu durumdayken fırçalamak yüzeyden madde kaybına yol açar. Portakal suyu, gazlı içecek, limonlu su ya da sirkeli salatadan sonra yaklaşık yarım saat beklenmelidir.
Beklerken ağzı suyla çalkalamak ya da şekersiz sakız çiğnemek tükürüğü uyarır ve asidi daha hızlı nötrleştirir. Asitli olmayan bir öğünden sonra beklemeye gerek yoktur.
Süreyi ölçmenin pratik yolları
Zaman algısı fırçalarken güvenilir değildir; neredeyse herkes geçen süreyi olduğundan uzun sanır. Bu yüzden dışarıdan bir ölçüye ihtiyaç vardır. Elektrikli fırçaların zamanlayıcısı en kolay çözümdür; manuel fırça kullanılıyorsa telefonun kronometresi ya da iki dakikalık bir şarkı aynı işi görür.
Bir hafta boyunca süreyi ölçmek çoğu kişide kalıcı bir düzelme sağlar. Gerçek sürenin ne kadar kısa olduğunu görmek, herhangi bir öğütten daha ikna edici oluyor.
Fırçalamanın tek başına yetmediği yer
İki dakika kusursuz fırçalama bile diş yüzeylerinin yaklaşık üçte birine ulaşamaz: dişlerin birbirine bakan yüzleri. Çürüklerin önemli bir bölümü ve diş eti hastalığının başlangıcı tam olarak orada gerçekleşir.
Bu yüzden süre tartışması diş ipi ya da arayüz fırçası olmadan tamamlanmaz. Günde bir kez, tercihen gece yapılan arayüz temizliği, fırçalama süresini bir dakika uzatmaktan çok daha fazla kazandırır.
