Çekilen diş eti kendiliğinden geri gelmez, ancak ilerlemesi durdurulabilir ve bazı durumlarda cerrahi olarak örtülebilir. Nedenler ve seçenekler.
Çekilmiş diş eti kendiliğinden eski yerine dönmez. Diş eti, altındaki kemikle birlikte konumlanır; kemik geri çekildiğinde üstündeki yumuşak doku da onu takip eder. Ancak bu, hiçbir şey yapılamayacağı anlamına gelmez. İlerlemeyi durdurmak çoğu durumda mümkündür ve seçilmiş vakalarda açığa çıkan kök yüzeyi cerrahi olarak örtülebilir. Doğru yaklaşım, önce çekilmenin nedenini bulmaktır.
Diş eti neden çekilir?
İki ana yol vardır. Birincisi iltihaplı yoldur: diş taşı ve plak birikimi diş etinin altında ilerler, destek kemiği eritir ve diş eti bu kaybı izleyerek geri gider. İkincisi mekanik yoldur: sert fırça, aşırı bastırarak fırçalama, ısırma kuvvetlerinin bir dişte yoğunlaşması ya da gece diş sıkma dokuya sürekli baskı uygular. Birçok kişide iki neden birlikte bulunur ve tedavi planı buna göre kurulur.
Katkı yapan diğer etkenler
- İnce ve hassas yapılı diş eti; kalıtımsal olarak daha kırılgandır
- Dişin çene kemiği içinde dışa doğru konumlanmış olması
- Sıkışık veya çapraz dişler nedeniyle kemik desteğinin ince kalması
- Dudak ya da yanak bağlantısının diş eti kenarını sürekli çekmesi
- Sigara kullanımı
- Diş eti kenarına taşan dolgu ve uyumsuz kaplama kenarları
- Dil ya da dudak piercingi; sürekli temas dokuyu aşındırır
Çekilmenin yarattığı sorunlar
İlk fark edilen genellikle hassasiyettir. Kök yüzeyi mine ile kaplı değildir; altındaki dentin tabakası sıcağa, soğuğa ve tatlıya doğrudan tepki verir. İkinci sorun çürüktür: kök yüzeyi mineye göre daha yumuşaktır ve daha hızlı çürür. Üçüncüsü estetiktir; özellikle ön bölgede dişler uzamış görünür ve diş boyunda renk farkı ortaya çıkar. İlerlemiş durumlarda dişin dayanağı azalır.
İlerlemeyi durdurmak
İlk adım nedeni ortadan kaldırmaktır. İltihaplı yolda diş taşı temizliği ve gerekiyorsa kök yüzeyi düzleştirmesi yapılır; bu süreç diş eti tedavisi kapsamındadır. Mekanik yolda fırçalama tekniği düzeltilir, yumuşak fırçaya geçilir ve gece sıkma varsa koruyucu bir gece plağı planlanır. Kapanış ilişkisi bir dişe aşırı yük bindiriyorsa temas noktalarının dengelenmesi gerekebilir.
Kök yüzeyi örtülebilir mi?
Bazı durumlarda evet. Diş etinin ince olduğu, dişler arası kemik desteğinin korunduğu ve çekilmenin sınırlı olduğu bölgelerde, damaktan alınan doku ya da uygun greft malzemeleriyle kök yüzeyi örtülebilir. Bu, diş eti tedavisi içinde değerlendirilen cerrahi bir uygulamadır ve her hastada uygulanamaz. Dişler arasındaki kemik erimişse örtme oranı sınırlı kalır; bu nedenle beklentinin muayene sonrası netleşmesi önemlidir.
Hassasiyetle başa çıkmak
Potasyum nitrat ya da benzeri etken madde içeren hassasiyet macunları düzenli kullanıldığında birkaç hafta içinde fayda sağlar. Klinikte florür vernikleri ve kök yüzeyini kapatan uygulamalar yapılabilir. Aşınma bir çentik oluşturmuşsa bu bölge kompozit malzeme ile doldurularak hem hassasiyet azaltılır hem de yüzey korunur.
Takip neden önemli?
Diş eti çekilmesi yavaş ilerler ve aynada günlük olarak fark edilmez. Bu yüzden ölçüm yapılarak kayıt tutulması, ilerleyip ilerlemediğini gösteren en güvenilir yöntemdir. Düzenli kontrollerde diş eti cep derinlikleri ve çekilme miktarı karşılaştırılır. Erken yakalanan bir çekilme, yalnızca alışkanlık değişikliğiyle bile durdurulabilir.
Çekilme her zaman hastalık belirtisi midir?
Hayır. Diş eti çekilmesinin iki farklı tablosu vardır ve karıştırılmaları yanlış tedaviye yol açar. Birincisinde diş eti iltihaplıdır, cepler derinleşmiştir ve kanama vardır; burada öncelik iltihabın kontrolüdür. İkincisinde diş eti sağlıklı görünür, kanama yoktur, ancak tek bir dişte ya da birkaç dişte kenar geri çekilmiştir. Bu ikinci tabloda neden genellikle mekaniktir ve tedavi de fırçalama alışkanlığı ile kuvvet dağılımına odaklanır.
Diş dizilimi ve çekilme ilişkisi
Çene kemiği içinde dışa doğru konumlanmış ya da çapraşık duran dişlerin önündeki kemik tabakası çok incedir. İnce kemik üzerindeki diş eti daha kolay geri çekilir. Bu nedenle bazı çekilmelerde dişin konumunu düzeltmek, dokunun daha destekli bir alana taşınmasını sağlar. Böyle durumlarda şeffaf plak ya da diğer ortodontik yöntemler, uzun vadeli koruma açısından değerlendirilebilir. Karar, çekilmenin miktarına ve kemik desteğine bakılarak verilir.
Aşınma çentikleri nasıl onarılır?
Diş boynunda oluşan kama biçimli aşınmalar hem hassasiyet yaratır hem de temizlenmesi zor bir yüzey oluşturur. Bu bölgeler diş rengine uyumlu kompozit malzeme ile onarılabilir; işlem çoğu zaman diş kesimi gerektirmez. Estetik açıdan da kazanç sağlayan bu uygulama kompozit bonding başlığı altında yapılır. Ancak aşınmanın nedeni ortadan kaldırılmazsa aynı bölgede sorun tekrarlayabilir; bu yüzden onarım tek başına yeterli değildir.
Diş etinizde çekilme fark ettiyseniz nedenini belirlemek ilk adımdır. Kliniğimiz Muratpaşa'da yer alır ve 7 gün 24 saat açıktır.
