Ağrı kesicinin diş ağrısına yanıt vermemesi, iltihabın kapalı bir alanda basınç oluşturduğunu gösterir. Bu, ilacın değil tablonun değişmesi gerektiği anlamına gelir.
Ağrı kesicinin diş ağrısına yanıt vermemesi, ilacın etkisiz olduğu anlamına gelmez; ağrının kaynağının ilaçla ulaşılamayacak bir yerde olduğunu gösterir. Diş, sert duvarları olan kapalı bir odacıktır. İçindeki doku iltihaplanıp şiştiğinde genişleyecek yer bulamaz ve basınç yükselir. Ağrı kesiciler iltihap kimyasallarını bir ölçüde azaltır, ancak bu mekanik basıncı ortadan kaldıramaz.
Bu durum genellikle neyi işaret eder?
İlaca yanıt vermeyen diş ağrısı, çoğu zaman tablonun ilerlemiş olduğunun göstergesidir. Hekim için bu bilgi, teşhisi belirgin biçimde daraltır.
- Geri dönüşsüz pulpa iltihabı: sinir dokusu artık iyileşemeyecek durumdadır, kanal tedavisi gerekir.
- Kök ucunda apse: basınç kemik içinde birikmiştir, drenaj gerekir.
- Kuru soket: çekim sonrası pıhtı kaybolmuş, kemik açıkta kalmıştır.
- Diş kırığı sendromu: çatlak diş, ısırma sırasında sinire keskin bir uyarı gönderir.
- Perikoronit: yarı gömülü yirmilik dişin çevresindeki diş eti iltihabıdır.
- Diş dışı nedenler: sinüs kaynaklı ağrı ya da çene eklemi ve kas kaynaklı ağrı.
Doz artırmak neden çözüm değildir?
Hastaların en sık yaptığı hata, etki görmeyince ilacı erken tekrarlamak ya da farklı markaları peş peşe almaktır. Aynı etken maddeyi taşıyan iki farklı ürünü art arda kullanmak, doz aşımı riskini doğurur. Ağrı kesicilerin mide, böbrek ve karaciğer üzerinde bilinen yükleri vardır ve bu yük dozla birlikte hızla artar. Kan sulandırıcı kullananlarda, mide rahatsızlığı ya da böbrek sorunu olanlarda risk daha da yükselir.
Üstelik yüksek doz, dişteki basıncı düşürmediği için beklenen rahatlamayı da sağlamaz. Kazanılan tek şey birkaç saatlik kısmi sessizliktir; bu sürede iltihap ilerlemeye devam eder.
Lokal anestezi de tutmuyorsa
Bazı hastalar, hekimin yaptığı uyuşturmanın bile yeterince etki etmediğini fark eder. Bunun bir açıklaması vardır: iltihaplı dokuda ortamın asitliği artar ve bu, anestezik maddenin sinir zarından geçişini zorlaştırır. Ayrıca uzun süre uyarılan sinir lifleri aşırı duyarlı hale gelir. Bu yüzden ağrı tablosu ilerlemeden başvurmak, hem tedaviyi hem de uyuşturmayı kolaylaştırır.
Randevuya kadar ne yapılabilir?
Amaç, kaynağa müdahale edilene kadar ağrıyı yönetilebilir tutmaktır. Başı yüksekte tutarak dinlenmek, yanağın dışına soğuk kompres uygulamak ve ılık tuzlu su gargarası makul adımlardır. Ağrıyan tarafla çiğnemekten, çok sıcak ve çok soğuk gıdalardan, sert ve yapışkan yiyeceklerden uzak durun. İlaç kullanıyorsanız kutunun üzerindeki günlük sınırı aşmayın ve düzenli kullandığınız diğer ilaçları hekiminize bildirin.
Aspirini ezip diş etine koymak, deliğe karanfil veya sarımsak tıkıştırmak, alkolle gargara yapmak gibi yöntemlerden kaçının. Bunlar mukozada kimyasal yanık oluşturur ve muayenede görülmesi gereken bulguları bozar.
Aynı gün başvurulması gereken durumlar
- Yüzde, göz altında veya çene altında şişlik olması
- Ateş, titreme ya da belirgin halsizlik
- Ağız açıklığının azalması, yutkunmada zorluk
- Ağrının uyku düzenini tamamen bozması
- Ağrının kulağa, şakağa ve boyuna yayılması
- Dişte sallanma ya da diş etinden akıntı gelmesi
Ağrının tarifi neden bu kadar önemli?
Muayenede hekimin ilk sorduğu şeyler ağrının ne zaman başladığı, neyle arttığı ve nereye yayıldığıdır. Bu bilgiler, röntgende görülmeyen ayrıntıları tamamlar. Örneğin sıcakla artıp soğukla geçici olarak rahatlayan bir ağrı, sinir dokusunun ileri düzeyde iltihaplandığını düşündürür. Yalnızca ısırma sırasında ortaya çıkan keskin ve kısa ağrı ise çatlak bir dişi akla getirir.
Ağrının hangi dişte olduğunu tam olarak söyleyememek de anlamlı bir bulgudur. Diş içi sinirlerin yayılım özelliği nedeniyle alt ve üst çene arasında karışıklık sık görülür. Bu yüzden hekim, ağrının kaynağını belirlemek için soğuk testi, perküsyon gibi basit ama belirleyici muayene yöntemlerini kullanır. Ağrınızı geçen günlerde nasıl seyrettiğiyle birlikte anlatmanız, teşhis süresini kısaltır.
Ağrı aniden kesilirse rahatlamalı mı?
Şiddetli bir ağrının kendiliğinden kesilmesi genellikle sinir dokusunun canlılığını yitirdiğini gösterir. Bu, iyileşme değil sessiz bir ilerleme dönemidir ve enfeksiyon kök ucuna doğru yol almaya devam eder. Bu nedenle ağrı geçse bile muayene ertelenmemelidir.
İlaca yanıt vermeyen diş ağrısı, dozun değil yaklaşımın değişmesi gerektiğini söyler. Acil diş ağrısı değerlendirmesiyle kaynak belirlendiğinde, çoğu hastada acil kanal tedavisi ile aynı seansta rahatlama sağlanır. Muratpaşa'daki şu an açık diş kliniği hizmetimiz 7 gün 24 saat sürmektedir.
